Voortaan gaat elke blogpost vergezeld van een videopodcast. De podcast is oriënterend, de blokpost verdiepend. Je kunt de podcast ook op een smart-TV zien. Je kiest daarop YouTube en je zoekt ‘kanaal expeditie muziek’ of cast vanaf je mobiele apparaat naar je tv.

Het eerste deel van deze reeks ging over Lana Del Rey en Billie Eilish, zangeressen met een zachte, soms fluisterende stem, melancholische nummers en een minimalistische begeleiding. Ze laten je als luisteraar diep in hun gevoelswereld doordringen, vandaar dat sprake is van esthetiek van intimiteit. Voor Billie Eilish was Lana Del Rey het grote voorbeeld en ik vroeg me af waar Lana haar inspiratie vandaan zou kunnen hebben.

Mazzy Star

Veel muziekcritici en fans wijzen op de overeenkomst tussen haar en de zangeres Hope Sandoval van de groep Mazzy Star, een Amerikaanse band, opgericht in 1988. Over deze band gaat het eerste deel van deze podcast. Daarna komt uiteraard de vraag aan de orde wie Mazzy Star inspireerde.

Luister en kijk naar haar het bijna hypnotiserende nummer ’Fade into You”. Het nummer gaat over obsessief verlangen om op te gaan in een ander, onbeantwoorde liefde en emotionele isolatie.

Met dit nummer brak de band Mazzy Star door. Het is afkomstig van zijn tweede album So tonight that I might see(1993). Tot nu toe is dit nummer één miljard maal gestreamd op Spotify. 

Je kunt hier nog luisteren maar een ander nummer van dit album, ‘Into dust’ dat geregeld werd gebruikt als muziek in films en televisieseries.

Luister eventueel ook naar het nummer Halah uit het eerste album van de groep, She hangs brightly (1990 ). 

Hier is de titelsong van dit album

De overeenkomst tussen Hope Sandoval, Lana Del Rey en Billie Eilish is overduidelijk: De (fluisterzachte) intieme zang, de dromerige en melancholische muziek en de subtiele begeleiding.  Zangeres Hope Sandoval staat schijnbaar verlegen op het halfdonkere podium zonder contact te maken met het publiek.

Het eerste en het tweede album ademen dezelfde sfeer en dat geldt ook voor het derde album Among my swan  (1997). Beluister uit dit album de nummers  ‘Flowers in december’ en ‘Lay myself down’.

Na het verschijnen van het derde album laste de groep een pauze in die tot 2011 zou duren. Na dat jaar verscheen nog een vierde album ‘Seasons of your day‘ (2013).  De groep trad nog geregeld op, maar al spoedig brak een periode van onheil aan, waarin drie leden van de band overleden aan kanker. Hiertoe behoorde ook waaronder ook David Roback, Hope’s vriend en componist van alle nummers van Mazzy Star. 

In 2010 had Hope Sandoval samen met de drummer van My Bloody Valentine, Colm O’ Ciosöig een nieuwe groep opgericht, ‘Hope Sandoval & The warm inventions’. De sfeer van deze groep is minder psychedelisch, de arrangementen zijn lichter en gevarieerder en Hope klinkt in een aantal nummers minder dromerig. De groep bracht drie albums uit: Bavarian fruit bread (2001) met onder andere het nummer ‘Butterfly mornings’ en Through the devil softly (2009) met onder andere het nummer Suddenly besides you’.

Uit het derde en laatste album Until the hunter (2016) luister je hieronder naar ‘Salt of the sea’.

De groep Hope Sandoval & The warm inventions’ bestaat nog steeds , optredens zijn schaars. 

Mazzy Star heeft niet alleen invloed gehad op Lana Del Rey en Billie Eilish, maar ook op artiesten als ‘Cigarettes after sex’ (Apocalypse),  Beach house (Space song), Angel Olson (White fire), Chelsea Wolfe (Flatlands) maar ook Kurt Cobain van Nirvana . Luister naar de akoestische versie van ‘Somethink in the way’

Cocteau Twins

De vraag die zich nu aandient is wie beïnvloedde Mazzy Star? De stijl van de groep wordt vaak dreampop genoemd. Het boegbeeld van dit genre was de Schotse groep Cocteau Twins; opgericht door Robin Guthrie en Elisabeth Fraser en actief van 1979 – 1997. Het lag dus voor de hand dat ik heb onderzocht of de noemer dreampop voor hoorbare overeenkomst heeft gezorgd tussen Cocteau Twins en Mazzy Star.

Luister naar ‘Blind Dumb Deaf’ uit het eerste album van de Cocteau Twins Garlands (1982).

Het eerste dat opvalt is het verschil tussen de hoge, soms schelle stem van Elisabeth Fraser in vergelijking met de ingetogen zang van Billie Eilish, Lana Del Rey en al helemaal Mazzy Star. Dit geldt ook door de muziek: vervormde en gelaagde gitaarklanken en synthesizers die een muur van geluid creëren, soms rustgevend, maar ook intrigerend en overdonderend, waarvan de zang een onderdeel wordt.

Cocteau Twins heeft ook ingetogen nummers gemaakt. Luister hier naar een coverversie van Tim Buckleys ‘Song to the Siren‘, uitgebracht door Guthrie en Fraser onder de naam This Mortal Coil (1983)

Eveneens ingetogen is ‘Another day’, ook uitgebracht onder de naam ‘This Mortal Coil’ op het album It ‘ll end in tears (1984).

Ik laat nog een fragment horen en zien dat misschien de band wel het meest typeert, namelijk het nummer ‘Carolyn’s fingers uit het album Blue Bell Knoll (1988). Ook hier hoor je de muur van geluid, waar de heldere stem van Elisabeth Fraser die hier betekenisloze woorden gebruikt, een onderdeel van is. Het gaat om een liveoptreden in het programma ‘Later’ van Jools Holland.

Rain Parade

De muziek van Cocteau Twins – de ingetogen nummers inclusief – klinkt wezenlijk anders dan die van Billie Eilish, Dana Del Rey en Mazzy Star. Steeds hoor je gelaagde gitaar- en orgelklanken, elektronische effecten en galm. Deze zorgen voor een ‘muur van geluid’, die zachtaardig of vijandig klinkt en een zangstem, die soms etherisch is, maar ook hard en scherp kan zijn. 

Dit geldt behalve voor Cocteau Twins ook voor andere ‘dreampop’ groepen als Jezus and Mary chain (opgericht in 1981), met bijvoorbeeld het nummer ‘Just like  honey’ op het album Swords at dawn; My Bloody Valentine (opgericht in 1983) met bijvoorbeeld ‘Only Shallow’ op  het album Loveless (1991) en Lush (opgericht in 1987) met het nummer ‘Nothing natural’ op het album Spooky (1993). 

Ik durf met enige zekerheid te concluderen dat de nummers die in de jaren ’80 onder de noemer van dreampop zijn uitgebracht Mazzy Star, Lana Del Rey en Billie Eilish niet hebben beïnvloed.

Na dit doodlopende spoor vervolg ik mijn zoektocht naar de bron van de muziek van Mazzy Star en wel in de directe omgeving van de groep. In Californië verzamelde zich halverwege de jaren ’80 een aantal psychedelische en folkrock bands onder de naam ‘Paisley underground’. Toonaangevend waren Dream Syndicate en Rain Parade. Beide groepen beschouwden Velvet Underground als bron van inspiratie. 

Luister hier naar het nummer ‘Carolyne’s song’ uit het eerste album van de groep Rain Parade  Emergency Third Rail Power Trip (1983).

Van Rain Parade naar Mazzy star is een kleine stap. Gitarist van deze groep was David Roback.  Hij verliet de groep om een nieuwe groep Opal op te richten, samen met zangeres Kendra Smith. Zij verliet spoedig daarna de groep.  Hope Sandoval, fan van Rain parade, nam haar plaats in.  Hope en David besloten enige tijd later de naam van de groep te veranderen in Mazzy Star en een nieuw repertoire op te bouwen, waarin de stem van Hope beter tot zijn recht zou komen.

Dit is niet de enige aanwijzing dat Velvet Underground een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het ontstaan van het idioom van intimiteit. In de eerste blogpost van deze reeks memoreerde ik dat Lana Del Rey had gewild dat Lou Reed – zanger van Velvet Underground – haar album Ultraviolence zou produceren.

Tenslotte nog dit: De groep Rain Parade is blijven voortbestaan en deze was een inspiratiebron voor verschillende andere groepen.  Een daarvan is Galaxie 500, een Amerikaanse band die actief was in periode 1987 – 1991. De verwantschap met Mazzy Star is duidelijk hoorbaar. Je hoort hier ‘Tell me’ uit album On Fire (1989)

Met dit album brak de band door. Galaxie was eveneens geïnspireerd door Velvet Underground, wat je duidelijk op dit album hoort.

In de volgende en laatste podcast van deze reeks komt als eerste Velvet Underground aan de orde.