De omwenteling in de muziek in West Europa gedurende de jaren ’60 had een enorme impact in de VS. Tot begin jaren ’60 ware ‘folk’, surfmuziek en de Nashville sound aldaar dominante muziekstijlen. Bijna van de een op de andere dag raakte deze op de achtergrond ten gunste van uit West-Europa geïmporteerde muziek, alleen de ‘Motown sound, wist zich te handhaven. Gesproken werd daarom van de ‘British Invasion’. Het optreden van de ‘Beatles’ in de Ed Sullivan Show (1964) was het beginpunt. Je ziet dit optreden HIER.

Een veel beter beeld van de ontvangst van de Beatles in de VS geeft de navolgende opname van hun optreden in het Washington Coliseum enkele dagen na de Ed Sullivan show. De groep zong vijf van zijn bekende liedjes. Opvallend is dat ze min of meer zelf het podium moesten opbouwen.

Ook veel leden van (toekomstige) folkrock acts, zoals ‘Byrds’, ‘Jefferson Airplane’, ‘Lovin’ Spoonful’, ‘Mamas & Papas’ en ‘Buffalo Springfield’, keerden zich in 1964 en 1965 af van traditionele folkmuziek. De carrières van Chubby Checker, Ricky Nelson, Fats Domino, Everly Brothers en ook ‘Elvis Presley’ liepen (tijdelijke) schade op. De Britse invasie beïnvloedde ook de stijl van garagebands. Ook nam hun aantal toe tot naar schatting 180.000 bandjes, waarvan hooguit enkele duizenden ooit eens een plaat opnamen. 

Een reactie in de VS op de Britse invasie bleef niet uit. Amerikaanse artiesten vermengden de klanken van bestaande in de verdrukking geraakte genres met Europese ‘rock’ invloeden en creëerden daarmee nieuwe genres die zich wereldwijd verspreidden.

Van ‘folk’ naar ‘folkrock’

In het begin van de jaren ’60 waren ‘rock’ en ‘folk’ gescheiden genres, met een eigen publiek en festivals. ‘Folk’ als genre – luisterliedjes gespeeld op en begeleid door akoestische snaarinstrumenten – sneeuwde in de jaren ’60 totaal onder als gevolg van de ‘British Invasion’. Maar een aantal voormalige ‘folk’zangers sloeg terug. Zij mengde het bestaande ‘folk’repertoire met rock, inclusief het gebruik van elektrische gitaren en drums. Een inspiratiebron voor velen was de groep ‘the Animals’ die de akoestische klaagzang ‘House of the rising sun’  veranderde in een archetypische folkrock song. Voorlopers in de VS van ‘folkrock’ waren de Byrds en ook Bob Dylan. Deze laatste gaf aan dat de rockversie van ‘The house of the rising sun’ hem ertoe had gemotiveerd om zelf ook met elektrische instrumenten te gaan optreden.

De eerste folkrock song van Amerikaanse origine was ‘Mr. Tambourine Man’, een compositie van Bob Dylan, hier gezongen door de Byrds in 1965. De Byrds beïnvloedden op hun beurt talloze andere artiesten zoals ‘the Mamas & the Papas’, Simon & Garfunkel en Sonny & Cher.

Vergelijk deze versie HIER met de akoestische versie, gezongen door Melanie in 1968. 

De metamorfose van Bob Dylan is te horen op diens album ‘Bringing it all back home’. Op 7 van de 11 nummers wordt hij begeleid door een band met elektronische instrumenten. Op zijn latere albums, zoals ‘Like a rolling stone’ zette hij deze trend voort, tot groot ongenoegen van een deel van zijn oorspronkelijke fans, die dat tijdens optredens niet onder stoelen en banken staken. Ik laat nu twee nummers horen uit het album ‘Bringing it all back home’. 

Akoestisch is ‘It’s all over now, baby blue’, live op het Newport folk festival. Je hoort dit liedje hier:

Je kunt vervolgens kijken en luisteren naar Maggie’s farm, een solide rockversie. Dylan zong deze versie op hetzelfde Newport folk festival. Bob Dylan heeft grote faam verworven als folkzanger, denk aan liedjes als ‘Blowin’ on de wind’ en ‘The times they are changing’.  Minder bekend is dat Dylan van jongs af aan liefhebber was van rock & roll. In 1965 besloot hij dit als zodanig te manifesteren. Als hij zingt ‘I don’t want to work on Maggie’s farm anymore’ dan symboliseert Maggie’s farm volgens de exegeten de folk music scene. Luister hier naar ‘Maggie’s farm’, inclusief het boe-geroep op het einde.

Er is tot op de dag van vandaag een aanzienlijke groep liefhebbers van oorspronkelijke ‘folk-‘ en ‘country’muziek blijven bestaan blijven bestaan ook buiten de VS. Gesproken wordt van ‘rootsmuziek’, ook wel Americana genoemd. Voorbeelden zijn The Band, Creedence Clearwater Revival, Crosby, Stills, Nash & Young en ook Ry Cooder en Bonnie Raitt. Een ander voorbeeld is de Nederlandse groep ‘CCC Incorporated’. Van deze laatste hoor je hier een opname.

Van ‘country’ naar ‘country rock’

Ook de ‘countrymuziek’ had het zwaar te verduren tijdens de ‘British invasion’.  Maar veel liedjes van artiesten als Hank Williams en Merle Haggard bleven populair en hun populariteit nam weer toe, toen hieraan een dosis ‘rock’ werd toegevoegd. Nadat Gram Parsons was toegetreden tot de Byrds, legde de groep zich toe op country rock en nummers als ‘Sweetheart of the rodeo’ en ‘You ain’t going nowhere’ golden als voorbeelden bij uitstek van dit genre. 

Hier kun je kijken en luisteren maar het laatstgenoemde nummer (1968):

n de jaren ’70 werden Emmylou Harris en Linda Ronstadt vertolkers bij uitstel van dit genre. Dat geldt ook voor John Denver en Neil Young. Leden van Ronstadt’s begeleidingsband zetten later onder de naam ‘Eagles’ de traditie voort.

Van ‘blues’ naar ‘bluesrock’

In de ontwikkeling van de bluesrock was er geen sprake van eenrichtingsverkeer tussen de VS en Groot-Britannië . Al in 1958 maakte de Amerikaanse bluesgitarist Muddy Waters een tournee door Europa (zie hiervoor mijn verkenning van de ontwikkeling van de blues in de VS) en vooral in Groot-Brittannië leidde dit tot een ware blues hausse. Deze inspireerde onder andere de leden van de (toekomstige) Rolling Stones, Cream, Annimals, Yardbirds, Kinks, Who en anderen. Al deze bands voegden er een ‘rocktwist’ aan toe.  Hun muziek werd in de tweede helft van de jaren ’60 zo populair in de VS dat van een tweede Britse invasie kan worden gesproken. De bluesrock was feller en harder dat de beatmuziek die gedateerd begon te klinken. In de VS warende Paul Butterfield Blues Band, Canned Heat en de Doors de eerste exponenten van dit nieuwe genre.  De leden van deze de bands speelden tijdens optredens vaak lange solo’s, in navolging van de blues. 

Hier speelt Canned Heat ‘On the road again’

Blues rock ging steeds luider klinken en vormde zo de basis voor heavy metal. Ik kom hier in een volgende verkenning op terug. Er waren echter ook bands die dichter bij het traditionele blues genre bleven. In de jaren ’80 waren dit bijvoorbeeld ‘the Fabulous thunderbirds’ en ‘Stevie Ray Vaughan’.

In het bovenstaande zien we de tweedeling ontstaan tussen ‘soft rock’ en ‘hard rock’. Folkrock en countryrock waren de basis voor softrock. De nadruk lag op harmonische melodieën en verhalende teksten. Belangrijke artiesten waren, Carole King, Cat Stevens, James Taylor. Voor de commerciële hoogtepunten tekenden Fleetwood Mac en Billy Joel.

Hardrock was feller, kende vooral repetitieve ‘loopjes’ en vervorming van het geluid en sloot aan bij de bluesrock. Dit genre kende vanaf de jaren ’60 talrijke varianten, variërend van acid rock, metal, punk en grunge. Deze komen nog aan de orde. Internationale successen boekten vooral Queen, Thin Lizzy, Aerosmith, AC/DC en Van Halen.