Franse rock – aflevering 7: Punk-, garage- en rebelse rock (2): Las Wampas, Shaka Ponk en Last train.

Als experiment voeg ik aan mijn blogpost een videopodcast toe. Deze introduceert het thema en bevat fragmenten van een aantal ‘toonaangevende’ nummers. Deze videopodvast kun je overal afspelen; je hebt er geen omkijken naar. Ik ben benieuwd wat je van de combinatie podcast en blogpost vindt.

In de vorige post kon je horen hoe punk die zich vanaf de jaren ’70 in Frankrijk ontwikkelde. Punk werd eerst beïnvloed door voorbeelden uit de VS en het VK. Pas in de jaren ’90 krijgt Frans punk een eigen gezicht, aansluitend bij de andere stijlen binnen rock in dat land, die gedurende de jaren daarvoor waren ontwikkeld. 

Een groep als Les Wampas heeft de kloof tussen beide periodes overbrugd en heeft een eigen gezicht ontwikkeld, al blijft de vraag of dit punk is of iets anders. Dit geldt ook voor de andere groepen die in deze post aan de orde komen.

Les Wampas

Les Wampas is een Franse rockgroep, opgericht in 1983 door Didier Chappedelaine, alias Didier Wampas. De naam Wampas komt van stripverhaal over een stam ‘Rahan, le fils des âges farouches’ (Rahan, de zoon van woeste tijden). De leden van de groep voegen de naam Wampas toe aan hun eigen voornaam, alsof ze tot dezelfde familie behoren. De andere ‘Wampas’ zijn op dit moment Jean Michel ‘Wampas’ Lejoux (bas),  Effello ‘Wampas’ (gitaar), Nicolas ‘Wampas’ Schauer (slagwerk) en Tony ‘Wampas’ Truant (giitaar). De groep heeft veel wisselingen van samenstelling gekend. 

De groep blijft de eerste jaren onbekend bij het grote publiek. In de periode voor 1990 treedt zij op in kleine zalen, vaak samen met andere groepen uit het ‘alternatieve’ circuit, zoals Bérurier Noir, Les Coronado’s, Hot pants, Ludwig  von 88, Mano Negra, Noir désir, Les tétines noirs en Les Thugs. 

Hun tweede album, getiteld Chauds, sales et humides, kwam uit in 1989. Het bevat uiteenlopende muziekstijlen en meer rock ‘n’ roll dan het vorige. Het derde album ‘Les Wampa’s vous aiment’ (1990) bevat een aantal klassiekers van de groep, zoals ‘Petit fille’Ce soir cést noël en ‘quelle joie le rock ‘n’ roll

Dat de groep geleidelijk bekendheid verwerft komt vooral door hun energieke optredens met een hoge amusementswaarde, zoals het crowdsurfen van Didier.

In december 1991 pleegt Marc ‘Wampas’ zelfmoord. Het is een moeilijke tijd voor de band, ook vanwege de teruglopende belangstelling voor haar muziek. Het volgende album – nummer 4 – ‘Simple et tendre’ bevat een ballade ter nagedachtenis aan Marc  ‘Les îles au soleil’ en verder een mix van rocknummers en andere ballades. Het zevende album ‘Kiss’ is een stijlbreuk met de vorige albums. Het punkrock geluid is zeker nog aanwezig, maar de nummers zijn meer ‘poppy’ dan voorheen. Dat blijkt bijvoorbeeld in ‘J’ai avalé une mouche’. 

Het daarop volgende album bevat onder andere het nummer ’Manu chao’ (2003). Met dit nummer breekt de band na 20 jaar door naar het grote publiek. Dit nummer dat je hier kunt beluisteren en bekijken

Het nummer steekt de draak met Manu Chao, die lid was van de succesvolle punk band Mano Negra in de vroege jaren van 1990 maar gekozen heeft voor platenmaatschappij Virgin en daarmee zogenaamd is ‘overgelopen’ naar ‘het systeem’ en zich geen kritiek meer zou kunnen permitteren. 

In de daarop volgende periode brengt Les Wampas opnieuw verschillende albums uit, de groep reist de wereld rond, onder andere naar India en stelt ze zich kandidaat voor Frankrijk als deelnemer aan het Eurovisie songfestival met het nummer ‘Faut voter pour nous’. Verder dan de eerste voorronde komt de groep niet. Terecht? Oordeel zelf:

In 2006 ontstaat ophef over het nummer ‘Chirac en prison’. Het bevat de tekst:

“Elle ne pense qu’à ça, elle n’en dort plus la nuit […]

La seule chose qui lui ferait plaisir

Ce serait de voir Chirac en prison.”

Of te wel:

*Ze denkt alleen nog maar daaraan, ze slaapt er ’s nachts niet meer van […]

Het enige wat haar gelukkig zou maken

is Chirac in de gevangenis zien zitten.”

Veel radio- en televisiestations boycotten het liedje. Didier Wampas verklaarde achteraf dat het nummer niet over de persoon Chirac ging, maar was bedoeld om de zelfcensuur van de media aan de kaak te stellen.

De liveoptredens van de band eindigen vaak in een complete chaos, met Didier Wampas zingend tussen het publiek en een deel van het publiek op het podium. Sinds de release van het album Kiss (2000) komt hij aan het einde van de show het publiek omhelzen en kust hij iedereen vaarwel op beide wangen.

Shaka Ponk

Shaka Ponk is een rockband uit Frankrijk (2004 – 2024) en maakt gebruik van verschillende muziekstijlen, behalve punkrock ook alternatieve rock, grunge, heavy metal, elektro, hardrock, hiphop en funk. De band bestaat uit zeven leden: Goz, een computergegenereerde aap, Frah (François Charon) en Sam (Sofia Samaha Achoun) zang;  Mandris (Mandris Da Cruz), bas; CC (Cyril Roger) gitaar, Ion (Yohann Meunier drums en Steve (Steve Desgarceaux)  keyboards en samples.

Het eerste album is ‘Loco con da frenchy talkin’ (2006) en het tweede ‘Sad Porn Movie Trax’ (2009) met hierop onder andere de nummers ‘Stop the ‘bot’ en ‘French touch puta madre’

De groep wordt genomineerd tijdens ‘Vistoires de la musique 2010’ in de categorie ontdekking van het jaar, maar haalt het niet. Als derde album verschijnt ‘The geeks and the jerkin’ socks’ (2011) met onder andere de nummers Old school rocka’,  ‘Palabra mi amor’ en ‘My name is stain’ een ingehouden nummer dat je hier kunt bekijken en beluisteren

Tussen 2011 en 2023 doet de groep wereldwijd 130 locaties aan, waarop een miljoen fans afkomen. 

Het vierde album ‘The white pixel ape’ komt uit in juni 2014, gevolgd door de ‘Black pixel ape’, een paar maanden later. De nummers van beide albums zijn in dezelfde periode geschreven.  Die van de ‘witte plaat’ zijn optimistisch en vrolijk. De van de ‘zwarte plaats’ veel somberder van aard.

In oktober 2017 neemt Shaka Ponk deel aan het programma ‘25 jaar Taratata’ met een cover van Nirvana ‘Smells Like Teen Spirit’, in samenwerking met een strijkers ensemble en een gospelkoor. Guy Carlier, wijdt er twee dagen later op Europe 1 een column aan omdat hij vindt dat de stem van de zangeres een “alchemie van wanhoop” uitstraalt die “tranen in de ogen brengt”.

Na twee jaar van gedwongen passiviteit (2020 – 2021) produceert Shaka Ponk zijn laatste album ‘Shaka Ponk’‘ (2023) dat de groep wil uitdragen tijdens de afscheidstournee, ‘The final f#*cked up tour”. Een aantal leden van de groep wil stoppen om meer tijd te hebben voor acties tegen de klimaatverandering. Deze hebben daartoe met andere artiesten een collectief gevormd,  ‘The freaks’. Een van de nummers op het nieuwe album is ‘Tout le monde danse’ en wordt volledig in het Frans gezongen. Het is het “meest politieke nummer uit hun repertoire”, dat – aldus Shaka Ponk –  “de vrijwillige slavernij aan de kaak stelt die volledig gebaseerd is op een systeem dat ons rechtstreeks naar een ramp leidt”, 

Als een soort toegift volgt onmiddellijk daarna nog een laatste nummer, ‘Dad ‘Al’orythm’ (2023) dat gaat over emancipatie ten opzichte van de algoritmen die ons leven bepalen. Na meer dan een jaar toeren gaat de groep uit elkaar na een laatste concert in de Accor Arena op 30 november 2024.

Last train

Last train is een Franse rockgroep, opgericht in 2007. De leden, Jean-Noël Scherrer (zanger en gitarist), Julien Peultier (gitaar), Timothée Gerard (bas) en Antoine Baschung (drums) zaten toen nog op de middelbare school. De nummers ‘Cold fever’ en ‘’Fire’ markeren het begin van hun carrière in 2014.  Sindsdien hebben ze meer dan 500 concerten gegeven en getoerd door Europa, de VS en Azië, gespeeld in alle grote zalen en opgetreden in alle belangrijke festivals.

In 2017 brengt de groep haar eerste album uit, ‘Weathering’. De gelijknamige titelsong wordt uitgebracht als single. De recensies van hun eerste album zijn lovend Volgens Francis Zegut (RTL2) is “Last Train het beste is wat de Franse rock sinds Noir Désir is overkomen” en Dom Kiris (OÜI FM) spreekt van een “Franse rocksensatie”, 

Vergelijkbare commentaren zijn er na de verschijning van het tweede album. ‘The big picture’(2019). Le Parisien, spreekt van “de beste rockplaat van het jaar”. France Info beschrijft het album als “gewoonweg prachtig”. Er verschijnen drie singles: ‘The idea of someone’, ‘Disappointed’ en de titelsong

Op 11 maart 2021 brengt Last Train ‘How did we get there ‘ uit, een experimenteel nummer van 20 minuten, vergezeld van een korte film. Daarna wordt het even stil rond de band.

Op 17 mei 2022 verschijnt de film “Original Motion Picture Soundtrack’ Deze bevat de muziek van een film die niet bestaat en orkestrale versies van hun repertoire, gemaakt in samenwerking met het Symfonieorkest van Mulhouse. Je kijkt en luistert hier naar het concert, en hier naar de het eerste deel van de film die van de voorbereiding en de opname is gemaakt en hier naar het tweede deel. Even later komt een nieuwe single uit ‘Heroin’(2024), ook met het Symfonieorkest van Mulhouse. Hierna start de groep met een Europese tournee.

Het volgende album ‘III’ is begin 2025 uitgekomen samen met drie singels: ‘Home’, ‘The plan’ en ‘One by one’

Als een ding duidelijk is geworden in deze post, dan is dat wel dat ‘punk’ in 1975 heel anders klonk dan 50 jaar later.  Maar ook is duidelijk geworden dat het bijna onmogelijk is om groepen op basis van een etiket als punk te typeren.  Neem ‘Last train’: Sommige nummers mogen punk heten, andere zijn poëtische ballades, voorbeelden van progressieve rock of zijn puur experimenteel, zoals ‘How did we get there’.

Plaats een reactie