Er zijn maar weinig (top)hits zo populair geworden en door zo veel zangers, zangeressen, koren en orkesten gespeeld dan Viva la Vida, of te wel ‘Lang leve het leven’. Het liedje staat op het vierde album dat Coldplay uitbracht, dat heette Viva la vida or death and all his friends (2008). De toen al populaire bestond toen al geruime tijd. In 1996 hadden zanger Chris Martin en drummer Jonny Buckland elkaar ontmoet tijdens de introductieweek van het University College in Londen. Studenten Will Champion en Guy Berryman sloten zich bij het duo aan en Starfish, een bandje dat vooral optrad in pubs was geboren. Ze veranderden de naam al snel in Coldplay, toen een bevriende band met die naam ophield te bestaan. De band bestaat in deze samenstelling nog steeds. 

Om het liedje te introduceren is hier de ‘officiële’ muziekvideo.

Deze video geeft een beter beeld van het liedje dan een opname in een van de gigantische stadiums waarin Coldplay doorgaans optreedt en de zang van het publiek de stem van Chris Martin lijkt te overheersen. Om daarvan toch een idee te hebben kun je eventueel een stukje bekijken van het optreden van Coldplay in Pinkpop in 2011.

Als contrast daarmee kun je ook nog even kijken naar een akoestische versie van het liedje. Solo gezongen voor een groot publiek in Madison Square Garden in Londen.

Ik laat straks nog andere versies van het liedje horen en zien; het liedje staat op het repertoire van menige zang- of muziekvereniging.

Het liedje Viva la Vida is volgens zanger Chris Martin bij toeval ontstaan. Hij kon niet in slaap vallen en had net een paar slaappillen gepakt toen de woorden ‘I used to rule the world’ samen met een bijpassend melodietje door zijn hoofd schoten. Hij verdreef de opkomende slaap, pakte zijn gitaar en had al zich al snel een idee gevormd van de rest van het liedje, dat hij later afmaakte samen met de andere leden van de band.  

De tekst is een en al optimisme over de mogelijkheid om tegenslagen, maar ook autoritaire heersers te overwinnen. De titel van het liedje en het album was geïnspireerd door de woorden op een schilderij van de Spaanse kunstenares Frida Kahlo (zie afbeelding boven) die zelf een aantal tegenslagen en ziekten had moeten doorstaan, maar altijd haar geloof in betere tijden had behouden. Lees zelf de tekst (Engels en Nederlands) er maar eens op na.

I used to rule the world, Seas would rise when I gave the word. Now in the morning I sleep alone, Sweep the streets I used to own.	Ooit heerste ik over de wereld Zeeën werden vloed zodra ik het zei. Nu slaap ik ’s ochtends alleen, En veeg ik de straten die ik ooit bezat.
I used to roll the dice, Feel the fear in my enemy’s eyes, Listen as the crowd would sing,‘Now the old king is dead, long live the king!’	Ooit rolde ik de dobbelsteen Ik voelde de angst in de ogen van mijn vijanden. Luisterend naar het volk, ‘Nu is de oude koning dood, lang leve de koning!’
One minute I held the key, Next the walls were closed on me, And I discovered that my castles stand Upon pillars of salt and pillars of sand.	Voor één minuut hield ik de sleutel vast, Vervolgens was er geen ingang meer, En ik ontdekte dat mijn kastelen staan Op pillaren van zout en zand.
I hear Jerusalem bells are ringing, Roman cavalry choirs are singing. Be my mirror, my sword and shield, My missionaries in a foreign field. For some reason I can’t explain, Once you’d gone there was never Never an honest word And that was when I ruled the world.	Ik hoor de klokken van Jerusalem ringen, En de Romeinse ruiters van het koor zingen. Wees mijn spiegel, mijn schild en zwaard, Mijn commando’s in een onbekend veld. Om een of andere reden kan ik het niet uitleggen, Maar ik weet dat Petrus m’n naam niet zal noemen. Nooit een eerlijk woord En dat was toen ik regeerde over de wereld.
It was a wicked and wild wind, Blew down the doors to let me in, Shattered windows and the sound of drums, People couldn’t believe what I’d become.	Het was de vervloekte en wilde wind, Die de deuren omverblies om me binnen te laten, Gebarsten ramen en het geluid van drums, Mensen konden niet geloven wat ik was geworden.
Revolutionaries wait For my head on a silver plate. Just a puppet on a lonely string, Oh, who would ever want to be king?	Revolutionairen wachten Voor mijn hoofd op een zilveren bord. Alleen maar een pop aan een eenzaam draadje, Oh, wie zou ooit koning willen zijn?
I hear Jerusalem bells are ringing, Roman cavalry choirs are singing. Be my mirror, my sword and shield, My missionaries in a foreign field. For some reason I can’t explain I know St. Peter won’t call my name. Never an honest word, But that was when I ruled the world.	Ik hoor de klokken van Jerusalem ringen, En de Romeinse ruiters van het koor zingen. Wees mijn spiegel, mijn schild en zwaard, Mijn commando’s in een onbekend veld. Om een of andere reden kan ik het niet uitleggen, Maar ik weet dat Petrus m’n naam niet zal noemen. Nooit een eerlijk woord En dat was toen ik regeerde over de wereld.
Oh…	Oh
Hear Jerusalem bells are ringing, Roman cavalry choirs are singing. Be my mirror, my sword and shield, My missionaries in a foreign field. For some reason I can’t explain, I know St. Peter won’t call my name. Never an honest word, But that was when I ruled the world.	Ik hoor de klokken van Jerusalem ringen, En de Romaanse ruiters van het koor zingen. Wees mijn spiegel, mijn schild en zwaard, Mijn commando’s in een onbekend veld. Om een of andere reden kan ik het niet uitleggen, Maar ik weet dat Petrus m’n naam niet zal noemen. Nooit een eerlijk woord En dat was toen ik regeerde over de wereld.

Het liedje is geschreven vanuit het perspectief van een autoritaire vorst die zijn macht is verloren en nu ‘de straten veegt die hij ooit bezat’ en zich beklaagt dat hij ooit de sleutel had, maar dat de poorten nu dicht voor hem blijven. De verwijzing naar het feit dat de poorten voor de hemel eveneens gesloten zullen blijven is een jeugdtrauma van zanger Chris Martin die als ‘stoute jongen’ vaak eeuwige verdoemenis’ in het vooruitzicht werd gesteld. Hij zegt gefascineerd te zijn door het (waan)idee dat in de hemel een soort rechtbank is die het leven van mensen analyseert. Positief is in elk geval dat daar voor de ‘ik-figuur’ uit het liedje daar geen plaats is.

Als intermezzo hier de versie van een groot koor en orkest onder leiding van Cicero Alves.  In feite een combinatie van twee optreden. De presentatie van het koor werkt aanstekelijk.

De instrumentatie van Coldplay’s song wijkt nogal af van der popsongs gebruikelijke piano en guitaren. De intro bestaat uit violen en die dragen ook de rest van het liedje, samen met een elektrische piano en basgitaar. Verder zijn er alleen de aanhoudende dreun van een basdrum, het geluid van een pauk en een kerkklok. 

Een heel andere koorvertolking is van het eindexamenkoor van het Marianum, een scholengemeenschap in Groenlo. Ik heb deze al in een andere post laten horen. Deze versie is eerder plechtig dan vrolijk en benadrukt daardoor het treurige verhaal verteld door de gevallen vorst. 

Ik waardeer deze versie veel meer dan die van een Amerikaanse koor die je hier kunt zien en die een heel ballet van de uitvoerig heeft gemaakt.  Wat mij betreft, even kijken en griezelen en dan over naar het vervolg van deze verkenning.

Viva la Vida heeft vrijwel overal in de wereld de hoogste regionen van de hitlijsten bereikt. In 2009 ontving de groep een ‘Grammy’ voor ‘het beste liedje van het jaar’. In Nederland had het in 2008 22 weken lang een top 10 positie. Het nummer staat vanaf 2009 hoog in de Radio 2 Top 2000 (hoogste plaats in 2010 (7), daarna daling en in 2022 weer stijging naar plaats 31.

Ik laat nu een van de talrijke versies zien voor blaasorkest. De populariteit onder blaasorkesten ging zelfs zo ver dat op een internationaal treffen van harmonieën en fanfares het liedje door 3000 muzikanten tegelijk werd gespeeld.  Tegelijkertijd? Dat denk ik, maar de microfoon stond bij de tubasectie, waardoor de rest niet te horen is.  Ik sla die opname daarom ook maar over. In plaats daarvan een uitvoering van de Bayrische Musikkapelle Matrei-Mühlbach-Pfons.

De populariteit van het liedje bleef niet tot beperkt tot de muziekwereld. In het seizoen 2008-2009 werd het liedje in het stadion van de Hamburger SV gespeeld na elke goal.  Helaas voor de club heeft deze nooit kunnen zeggen ‘we used to rule the world’.  In datzelfde seizoen werd het liedje het lijflied van FC Barcelona en die club was dat jaar succesvoller dan ooit.

Tot slot een bijna onvermijdelijke flashmob waarin het jeugdsymfonieorkest AmiciDellaMusica Allumiere uit de Italiaanse stad Trente de sterren van de hemel speelt.

Het is niet alleen goud dat blinkt.  Nadat Viva la Vida de top van alle hitparades bereikte werd Coldplay geconfronteerd met verschillende aanklachten dat het liedje deels plagiaat zou zijn. Waar of niet waar? Op deze vraag ga ik in de volgende verkenning in.