Muziek op school. Het Marianum te Groenlo als voorbeeld

Muziek heeft verschillende bewezen en vermoede effecten op ons.  Bewezen is dat muziek waar je van houdt stress vermindert en je blijer maakt, omdat je hersenen een drug, dopemine aanmaken. Muziek stimuleert de werking van de hersenen en kan daardoor misschien een rol spelen bij het tegengaan van geheugenverlies.

Het is een heel goed idee dat scholen kinderen muziek laten maken en muziek in het voortgezet onderwijs eindexamenvak is. Dat is onder andere het geval op het Marianum, een brede scholengemeenschap in Groenlo.

Ter inleiding alvast de interpretatie door het koor van de school van Adiemus, een lied waarvan de woorden geen enkele betekenis hebben. Eerder liet in de vertolking van het Belcanto Choir uit Vilnius zien. Het koor bestaat uit leerlingen van de bovenste klassen, waarvan velen muziek als eindexamen hebben.

Hoe ziet muzikale vorming er in het voortgezet onderwijs uit? In de onderbouw ontwikkelen leerlingen een aantal muzikale vaardigheden, waarbij zang en het spelen van een muziekinstrument een belangrijke rol spelen. Maar ook zelf een liedje schrijven. Daarnaast is er algemene muziektheorie en muziekgeschiedenis.

Leerlingen die muziek als eindexamen kiezen besteden ongeveer twee derde van de tijd aan het toewerken naar een of meer uitvoeringen (het eindexamenconcert). Als zij al een instrument bespelen is dat handig, het is niet noodzakelijk. In het theoriedeel bereiden leerlingen zich voor op het centraal schriftelijk eindexamen, dat onder meer gaat over beheersing van het notenschrift, analyseren van muziekstukken en bestuderen van de verscheidenheid in de muziek ook in relatie tot (sub)culturen. 

In de jaren 2120, 2012, 2014 en 2017 zijn op het Marianum van de eindexamenpresentaties professionele opnamen gemaakt onder het motto MarianumLIVE. Deze zijn onder andere op YouTube verspreid en inmiddels meer dan 5 miljoen keer zijn bekeken.

In deze verkenning laat ik uit de jaren 2012, 2014 en 2017 een koornummer en een individueel optreden zien. Het bovenstaande filmpje dateert uit 2012.  Hier volgt uit hetzelfde jaar een individuele prestatie, in dit geval zingen twee leerlingen het liedje ‘Je veux’, dat dat jaar erg populair was. Het werd gezonden door zangeres ZAZ (Isabelle Geffroy). Het is een voorbeeld van ’gypsie jazz’, de enige stroming binnen de jazz die haar oorsprong in Europa had.

Hierna belicht ik het jaar 2014.  Koor en solisten hebben dat jaar onder andere het Requiem van Fauré gezongen.  Hieruit volgt het lied Libera me. De piano wordt gespeeld door Dennis Valenduuk, oud-leerling van de school.

Het populaire genre kwam dat jaar ook aan zijn trekken tijdens een andere uitvoering.  Je kunt nu kijken naar het liedje ’I put a spell on you’ (Ik betover je) Dit liedje dateert uit 1956 en is onder andere gezonden door Nina Simone, Brian Ferry en de Alan Price groep. Het Rolling Stone Magazin heeft dit liedje op de 318de plaats gezet van de 500 beste songs aller tijden. Het gaat in dit nummer zowel om de bijna hartverscheurende zang en het indrukwekkende gitaarspel op (bijna) professioneel niveau. Voor deze gelegenheid vergeet de zangeres de keurige uitspraak die zij leert tijdens de lessen Cambridge Engels.

We gaan naar 2017. Je kunt eerst kijken en luisteren naar twee solisten, die samen het liedje ‘Do it again’ van Steely Dan uit 1972 zingen. Het gaat over een schlemiel die steeds paar weer terugvalt in de oude zonden van geweld, drugs en verkeerde vrouwen en altijd weer aan het kortste eind trekt. De solisten zingen daarom berustend ‘do it again….’ Let op het strakke ‘funky’ spel en de solo van de ‘coole’ drummer.

In een eerdere verkenning liet in de uitvoering van Toto’s ‘Afrika’ horen en zien door het Angel City Chorale uit Los Angeles.  Hier de versie van jaargroep 2017 van het Marianum. 

Hoewel het hier gaat om een uitvoering voor koor en solisten zijn er veel elementen overgenomen van de uitvoering van Toto, bijvoorbeeld de marimba’s aan het begin.

En toen was 2017 voorbij en de grote trekker en stimulator van  muziek op school Frits Maters ging met pensioen. Er zijn vanaf dat moment geen video’s meer van muzikale presentaties van de eindexamenleerlingen, voor zover deze concerten in de coronatijd door konden gaan.  Geen video’s, maar wel foto’s

MarianumLIVE is niet de enige manier waarop de school zich muzikaal manifesteert.  In de jaren dat er geen MarinumnLIVE was organiseerden leerlingen Students on Stage, buiten het curriculum om, maar ook van hoge kwaliteit. In 2018 organiseerde een groep leerlingen en leraren de Passion. Ook is de traditie van het muziekcafé weer opgepakt, waarin vooral bandjes van de leerlingen optraden en een koorwerk werd gezongen.

De hier getoonde opnamen van MarianumLife zijn niet gekozen omdat ze de hoogtepunten waren, dat waren er veel meer. Je kunt via deze link een groot aantal video’s uit de jaren 2010, 2012, 2014 en 2017 bekijken. Ook maak je kennis met vier ex-leerlingen die professionele musici zijn geworden.

Plaats een reactie